عوارض عمل تیروئید و راه های پیشگیری از آن ها

عمل جراحی تیروئید اگر توسط متخصصین با تجربه انجام شود؛ یک روش بی‌خطر با عوارض کم است، اما به طور کلی برخی عوارض شایع در هر جراحی وجود دارد که قبل از انجام آن‌ها باید از آن آگاه باشید. عوارض عمل تیروئید یا تیروئیدکتومی عبارتند از عفونت محل زخم، خونریزی، انسداد راه تنفسی (هماتوم فشرده کننده، تراکئومالاسی)، هیپوکلسمی، طوفان تیروئیدی و آسیب عصب حنجره که در ادامه به هر یک از این عوارض خواهیم پرداخت.

خونریزی در گردن از عوارض عمل تیروئید

خونریزی یکی از عوارض احتمالی تیروئیدکتومی است که اگرچه معمولاً اندک است، اما به دلیل حساسیت ناحیه گردن می‌تواند جدی باشد. تجمع خون (هماتوم) ممکن است به نای فشار وارد کرده و تنفس را مختل نماید.

خطرات خونریزی

خونریزی در گردن می‌تواند به انسداد راه تنفسی منجر شود که یک وضعیت اورژانسی است. به همین دلیل، بیماران معمولاً یک شب در بیمارستان تحت نظارت قرار می‌گیرند.

راه‌های پیشگیری

• انتخاب جراح متخصص با تجربه در جراحی تیروئید.

• نظارت دقیق بر علائم پس از ترخیص، مانند تورم غیرعادی، دشواری تنفس یا تغییر صدا، و تماس فوری با جراح در صورت بروز این علائم.

• پرهیز از فعالیت‌های سنگین یا فشار به ناحیه گردن در روزهای اولیه پس از جراحی.

گرفتگی یا تغییر صدا (آسیب به عصب حنجره)

غده تیروئید در مجاورت اعصاب حنجره بازگشتی و شاخه خارجی عصب حنجره فوقانی قرار دارد که وظیفه کنترل تارهای صوتی را بر عهده دارند. تحریک یا آسیب به این اعصاب طی جراحی ممکن است به گرفتگی صدا، ضعف صوتی یا خستگی صدا منجر شود.

ماهیت عارضه

این عارضه معمولاً موقتی بوده و در عرض چند هفته تا حداکثر شش ماه بهبود می‌یابد. در موارد نادر، آسیب دائمی به عصب ممکن است به تغییر صدای پایدار منجر شود.

اقدامات پیشگیرانه

• استفاده از فناوری‌های مانیتورینگ عصبی توسط جراح برای کاهش خطر آسیب.

• پرهیز از فشار به تارهای صوتی (مانند صحبت طولانی یا فریاد) پس از جراحی.

درمان گرفتگی صدا پس از جراحی تیروئید

گرفتگی صدا پس از تیروئیدکتومی می‌تواند نگران‌کننده باشد، اما روش‌های موثری برای مدیریت آن وجود دارد.

مراقبت‌های اولیه

• استراحت صوتی با کاهش صحبت کردن و اجتناب از فریاد یا آواز.

• مصرف مایعات گرم و استفاده از دستگاه بخور برای کاهش التهاب گلو.

• پرهیز از عوامل محرک مانند دود یا هوای خشک.

درمان‌های تخصصی

در صورت تداوم گرفتگی صدا بیش از چند هفته، مراجعه به متخصص گوش، حلق و بینی یا گفتاردرمانگر توصیه می‌شود. درمان‌هایی مانند تمرینات صوتی، تزریق مواد پرکننده به تارهای صوتی، یا در موارد نادر، جراحی اصلاحی ممکن است پیشنهاد گردد.

اگر می خواهید در رابطه با مراقبت های لازم پس از جراحی تیروئید بیشتر مطالعه کنید؛ می توانید مقاله ” بعد از جراحی تیروئیدکتومی به چه نکاتی باید توجه کرد؟ ”  از سایت دکتر سعیدی را نیز بخوانید.

هیپوکلسمی (هیپوپاراتیروئیدیسم)

هیپوکلسمی (سطح پایین کلسیم خون) از شایع ترین عوارض عمل تیروئید و پاراتیروئید می باشد؛ زیرا غدد پاراتیروئید ممکن است بعد از جراحی تیروئیدکتومی به طور طبیعی عمل نکنند؛ بنابراین هیپوکلسمی موقت یا هیپوپاراتیروئیدیسم بسیار رایج است. غدد پاراتیروئید چهار غده کوچک و ظریف هستند که اندازه آنها به اندازه یک دانه برنج است که در نزدیکی غده تیروئید قرار دارند یا به آن متصل هستند و سطح کلسیم خون را کنترل می‌کنند.

هر لوب تیروئید دارای دو غده پاراتیروئید است؛ از این رو بعد از جراحی تیروئید و قبل از مرخص شدن، کلسیم خون بررسی می‌شود. همچنین دستورالعمل‌هایی برای مصرف کلسیم مکمل برای هفته اول یا دو هفته پس از جراحی تیروئید به بیمار ارائه می‌شود. هیپوکلسمی می‌تواند علائمی مانند بی‌حسی و سوزن سوزن شدن (به ویژه در اطراف لب‌ها و در دست‌ها و پاها) و همچنین گرفتگی عضلات را ایجاد کند.

علت گزگز دست و پا پس از جراحی تیروئید

گزگز یا بی‌حسی در دست‌ها و پاها معمولاً به دلیل هیپوکلسمی ناشی از اختلال در عملکرد غدد پاراتیروئید ایجاد می‌شود. کاهش کلسیم خون می‌تواند اعصاب محیطی را تحریک کرده و این علائم را به وجود آورد.

اقدامات پیشگیرانه

• مصرف منظم مکمل‌های کلسیم و ویتامین D طبق دستور پزشک.

• گنجاندن مواد غذایی سرشار از کلسیم و منیزیم در رژیم غذایی.

• مراجعه فوری به پزشک در صورت تداوم یا شدت یافتن گزگز.

طوفان تیروئیدی از عوارض عمل تیروئید

طوفان تیروئیدی بعد از تیروئیدکتومی یک وضعیت نادر و تهدید کننده زندگی است که می تواند افراد مبتلا به پرکاری تیروئید را تحت تاثیر قرار دهد. علائم شایع این عارضه عبارتند از تب بالا و ضربان قلب سریع. طوفان تیروئید یک اورژانس پزشکی است و نیاز به درمان فوری دارد.Thyroid Storm

پیشگیری و مدیریت

• کنترل پرکاری تیروئید با داروهای ضدتیروئید پیش از جراحی.

• مراجعه فوری به بیمارستان در صورت بروز علائم اورژانسی مانند تب یا تپش قلب شدید.

سروماها در محل برداشتن تیروئید

سروما به تجمع مایع زیرپوستی در محل برش جراحی گفته می‌شود که می‌تواند باعث تورم موضعی شود. این عارضه معمولاً طی چند هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود.

راه‌های پیشگیری و درمان

• پرهیز از فعالیت‌های سنگین که به محل زخم فشار وارد می‌کند.

• تخلیه سروما توسط جراح در صورت بزرگ بودن یا تداوم تورم.

این عارضه معمولاً در عرض چند هفته بعد از عمل تیروئیدکتومی از بین می‌ورد؛ اما اگر سروما بزرگ باشد، ممکن است نیاز به تخلیه آن توسط جراح وجود داشته باشد.

عفونت پس از جراحی تیروئید

عفونت در محل زخم جراحی تیروئید نادر است، اما می‌تواند با علائمی مانند قرمزی، تورم، گرما یا ترشح ظاهر شود.

اقدامات پیشگیرانه

• رعایت بهداشت زخم و تعویض منظم پانسمان طبق دستور پزشک.

• تماس فوری با جراح در صورت مشاهده علائم عفونت.

عوارض جراحی تیروئید در زنان: ملاحظات ویژه

زنان ممکن است به دلیل تفاوت‌های هورمونی و آناتومیکی، برخی عوارض را به‌گونه‌ای متفاوت تجربه کنند.

حساسیت به جای زخم

زنان اغلب به ظاهر جای زخم حساس‌تر هستند. استفاده از تکنیک‌های کم‌تهاجمی توسط جراح و مراقبت‌های پوستی پس از جراحی (مانند کرم‌های ترمیمی) می‌تواند به کاهش نمای زخم کمک کند.

ملاحظات هورمونی

تغییرات هورمونی در دوران بارداری یا یائسگی ممکن است شدت هیپوکلسمی را افزایش دهد. زنان باردار یا شیرده باید پیش از جراحی با پزشک درباره تأثیرات احتمالی مشورت کنند.

انسداد راه تنفسی: عارضه‌ای نادر اما جدی

انسداد راه تنفسی، ناشی از هماتوم فشرده‌کننده یا نرم شدن نای (تراکئومالاسی)، یکی از عوارض نادر اما خطرناک تیروئیدکتومی است که می‌تواند تنفس را به شدت مختل کند.

علائم و اقدامات

• توجه به علائمی مانند دشواری تنفس یا تورم شدید گردن.

• مراجعه فوری به پزشک در صورت بروز این علائم.

راهکارهای پیشگیری از عوارض جراحی تیروئید

• انتخاب جراح متخصص: جراحی توسط متخصصین با تجربه و استفاده از فناوری‌های پیشرفته مانند مانیتورینگ عصبی می‌تواند خطرات را کاهش دهد.

• رعایت دستورات پس از جراحی: مصرف منظم مکمل‌های کلسیم، پرهیز از فعالیت‌های سنگین و مراقبت از زخم.

• پیگیری منظم: انجام معاینات دوره‌ای برای بررسی سطح کلسیم، وضعیت صدا و زخم.

• کنترل بیماری‌های زمینه‌ای: درمان پرکاری یا کم‌کاری تیروئید پیش از جراحی.

• رژیم غذایی مناسب: مصرف غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین D برای حمایت از سلامت عمومی.

سوالات متداول