سرگیجه در کودکان؛ انواع، دلایل و روشهای درمان آن
سرگیجه در کودکان ممکن است برای والدین نگرانکننده باشد، بهخصوص وقتی کودک نتواند دقیقاً توضیح دهد چه احساسی دارد. بعضی کودکان از «چرخیدن اتاق» صحبت میکنند، بعضی احساس میکنند خودشان در حال حرکت هستند و برخی فقط میگویند تعادل ندارند، سرشان سبک شده یا حالشان بد است. به همین دلیل، هر احساس گیجی یا عدم تعادل در کودک الزاماً به معنی سرگیجه واقعی یا بیماری گوش داخلی نیست.
علت سرگیجه در کودکان میتواند بسیار متفاوت باشد؛ از مشکلات شایع و قابلکنترل مانند میگرن و سرگیجه مرتبط با آن گرفته تا عفونتهای گوش، اختلالات سیستم تعادل، کمآبی بدن، افت فشار، ضربه به سر و در موارد کمتری مشکلات عصبی. تشخیص علت اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان سرگیجه زمانی مؤثر است که بیماری یا عاملی که باعث آن شده بهدرستی شناسایی شود.
سرگیجه در کودکان دقیقاً چیست؟
سرگیجه یک اصطلاح کلی است و کودکان ممکن است آن را به شکلهای مختلف توصیف کنند. برای یک کودک، سرگیجه ممکن است احساس چرخش محیط باشد؛ کودک دیگری ممکن است بگوید «زمین زیر پایم تکان میخورد» یا «نمیتوانم درست راه بروم».
به همین دلیل، پزشک هنگام بررسی سرگیجه کودک فقط به کلمه «سرگیجه» توجه نمیکند، بلکه درباره زمان شروع، مدت حمله، نحوه بروز علائم و نشانههای همراه سؤال میکند.
برای مثال، سرگیجهای که چند ثانیه هنگام تغییر وضعیت سر ایجاد میشود، با سرگیجهای که همراه با سردرد و حساسیت به نور و صداست، میتواند علت کاملاً متفاوتی داشته باشد.
انواع سرگیجه در کودکان
سرگیجه در کودکان را میتوان بر اساس نحوه بروز و علت احتمالی آن به شکلهای مختلفی دستهبندی کرد. شناخت این تفاوتها به پزشک کمک میکند مسیر تشخیص را بهتر مشخص کند.
سرگیجه چرخشی
در این حالت کودک احساس میکند خودش یا محیط اطرافش در حال چرخیدن است. ممکن است کودک برای حفظ تعادل بنشیند یا دراز بکشد و حتی دچار تهوع یا استفراغ شود.
این نوع سرگیجه بیشتر میتواند با اختلالات سیستم تعادل، گوش داخلی یا بعضی انواع میگرن مرتبط باشد.
احساس سبکی سر یا نزدیک شدن به غش
گاهی کودک کلمه «سرگیجه» را برای حالتی استفاده میکند که در واقع احساس سبکی سر یا ضعف است.
این حالت ممکن است هنگام بلند شدن ناگهانی، کمآبی بدن، گرسنگی، گرما یا کاهش فشار خون ایجاد شود. بنابراین لازم است بین سرگیجه واقعی و احساس نزدیک شدن به غش تفاوت گذاشته شود.
عدم تعادل
برخی کودکان احساس چرخش ندارند، اما هنگام راه رفتن یا ایستادن احساس میکنند تعادلشان خوب نیست. اختلال تعادل میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و گاهی با مشکلات گوش داخلی، اختلالات بینایی، بیماریهای عصبی یا حتی برخی مشکلات حرکتی ارتباط دارد.
شایعترین علت سرگیجه در کودکان چیست؟
علت سرگیجه در کودکان با بزرگسالان کاملاً یکسان نیست. در بررسیهای انجامشده، میگرن و اختلالات مرتبط با آن از علل مهم سرگیجه در کودکان و نوجوانان محسوب میشوند. مشکلات مربوط به سیستم تعادل گوش داخلی، عفونتها، ضربه به سر و برخی عوامل جسمی یا روانی نیز میتوانند در ایجاد سرگیجه نقش داشته باشند.
میگرن و سرگیجه
یکی از علتهای مهم سرگیجه در کودکان و نوجوانان، میگرن و اختلالات مرتبط با آن است. در بعضی کودکان، سرگیجه میتواند بخش اصلی علائم باشد و حتی همیشه با سردرد همراه نباشد. کودک ممکن است در دورههایی دچار سرگیجه یا عدم تعادل شود و همزمان علائمی مانند تهوع، حساسیت به نور یا صدا یا سابقه سردردهای میگرنی داشته باشد. در بعضی موارد نیز سابقه میگرن در اعضای خانواده دیده میشود.
سرگیجههای مرتبط با میگرن معمولاً به صورت حملهای ایجاد میشوند و ممکن است پس از مدتی برطرف شوند. البته برای تشخیص دقیق، پزشک باید علائم کودک را در کنار سایر علتهای احتمالی بررسی کند و نمیتوان هر نوع سرگیجه را به میگرن نسبت داد.
سرگیجه خوشخیم حملهای دوران کودکی
سرگیجه خوشخیم حملهای دوران کودکی یکی دیگر از علل شناختهشده سرگیجه در کودکان است.
در این حالت، کودک بهطور ناگهانی دچار حمله سرگیجه میشود و ممکن است برای حفظ تعادل بنشیند یا به زمین بیفتد. حمله معمولاً پس از مدتی برطرف میشود و ممکن است بین حملات کودک کاملاً طبیعی باشد. این بیماری با میگرن ارتباط دارد و بعضی کودکانی که این حملات را تجربه میکنند، بعدها بیشتر مستعد میگرن میشوند.
عفونتهای گوش و سیستم تعادل
برخی عفونتها میتوانند سیستم تعادل گوش داخلی را تحت تأثیر قرار دهند و باعث سرگیجه یا عدم تعادل شوند.
این مشکل ممکن است همراه با علائمی مانند کاهش شنوایی، وزوز گوش، احساس پری گوش، درد گوش یا علائم عفونت ایجاد شود. البته هر عفونت گوش باعث سرگیجه نمیشود و محل و شدت درگیری اهمیت دارد.
سرگیجه پس از ضربه به سر
ضربه به سر، حتی اگر شدید نباشد، در بعضی کودکان میتواند برای مدتی باعث سرگیجه، سردرد، حساسیت به حرکت یا اختلال تعادل شود.
اگر سرگیجه بعد از ضربه به سر ایجاد شده باشد، مخصوصاً اگر همراه با استفراغ مکرر، خوابآلودگی غیرطبیعی، سردرد شدید یا تغییر رفتار باشد، کودک باید سریع ارزیابی پزشکی شود.
کمآبی بدن و افت فشار
گاهی علت سرگیجه ارتباطی با گوش یا مغز ندارد. کمآبی بدن، تب، تعریق زیاد، اسهال و استفراغ یا فاصله طولانی بین وعدههای غذایی میتوانند باعث ضعف و احساس سبکی سر شوند. همچنین بعضی کودکان هنگام بلند شدن ناگهانی از حالت نشسته یا خوابیده دچار افت فشار و احساس سرگیجه میشوند.
در این شرایط، بررسی وضعیت عمومی کودک و علت ایجادکننده اهمیت بیشتری از درمان مستقیم سرگیجه دارد.
مشکلات بینایی
مشکلات بینایی یا استفاده نادرست از عینک نیز در بعضی کودکان میتواند با احساس ناراحتی، عدم تعادل یا گیجی همراه باشد.
اگر سرگیجه کودک هنگام مطالعه، استفاده از صفحهنمایش یا فعالیتهای خاص بیشتر میشود، بهتر است وضعیت بینایی نیز در ارزیابی پزشک در نظر گرفته شود.
اضطراب و عوامل روانی
اضطراب و فشارهای روانی نیز میتوانند در بعضی کودکان و نوجوانان با احساس سرگیجه یا عدم تعادل همراه شوند.
البته نباید بدون بررسی پزشکی، هر سرگیجهای را به اضطراب نسبت داد. ابتدا باید علل جسمی مهم بررسی شوند و سپس در صورت مناسب بودن شرایط، عوامل روانی نیز مورد توجه قرار گیرند.
چه زمانی سرگیجه کودک نیاز به بررسی پزشکی دارد؟
اگر سرگیجه کودک تکرار شود، طولانی شود، فعالیتهای روزمره او را مختل کند یا همراه با علائم دیگری باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
بهخصوص وجود علائمی مانند کاهش شنوایی، وزوز گوش، سردردهای مکرر، استفراغ، اختلال واضح در راه رفتن، دوبینی، ضعف یا بیحسی اندامها و تغییر سطح هوشیاری اهمیت بیشتری دارد.
شروع ناگهانی و شدید علائم یا وجود نشانههای عصبی جدید نیز نیازمند ارزیابی سریعتر است؛ زیرا اگرچه علتهای جدی در کودکان کمتر شایع هستند، نباید در صورت وجود علائم هشدار نادیده گرفته شوند.
تشخیص سرگیجه در کودکان چگونه انجام میشود؟
برای درمان سرگیجه در کودک، ابتدا باید علت آن مشخص شود. این کار همیشه به معنی انجام آزمایشهای متعدد یا تصویربرداری نیست. در بسیاری از کودکان، پزشک با گرفتن شرح حال دقیق و معاینه میتواند سرنخهای مهمی درباره علت سرگیجه پیدا کند.
پزشک معمولاً درباره زمان شروع سرگیجه، مدت هر حمله، تعداد دفعات تکرار، ارتباط آن با حرکت یا تغییر وضعیت بدن و علائم همراه سؤال میکند. همچنین سابقه سردرد و میگرن، عفونتهای اخیر، ضربه به سر، مشکلات شنوایی و داروهایی که کودک مصرف میکند اهمیت دارد.
معاینه گوش و شنوایی
از آنجا که گوش داخلی نقش مهمی در حفظ تعادل دارد، معاینه گوش و بررسی شنوایی ممکن است بخش مهمی از ارزیابی کودک باشد.
اگر سرگیجه همراه با کمشنوایی، وزوز گوش یا احساس پری گوش باشد، پزشک ممکن است تست شنوایی درخواست کند. این بررسی مشخص میکند آیا اختلالی در شنوایی وجود دارد و آیا احتمال ارتباط علائم با گوش داخلی مطرح است یا خیر.
در کودکان کمسن نیز روشهای مخصوص سن کودک برای ارزیابی شنوایی وجود دارد و لازم نیست کودک حتماً بتواند بهطور کامل علائم خود را توضیح دهد.
بررسی سیستم تعادل
در صورت نیاز، پزشک عملکرد سیستم تعادل را نیز بررسی میکند. این بررسی ممکن است شامل مشاهده نحوه راه رفتن، ایستادن، حرکات چشم و واکنش بدن هنگام تغییر وضعیت باشد.
در بعضی کودکان، بهخصوص زمانی که علائم پیچیده یا مکرر هستند، آزمایشهای تخصصیتری برای بررسی عملکرد گوش داخلی و سیستم تعادل انجام میشود. یکی از این آزمایشها VNG یا ویدئونیستاگموگرافی است که با بررسی حرکات چشم، اطلاعاتی درباره عملکرد سیستم تعادل در اختیار پزشک قرار میدهد.
البته انجام این آزمایشها برای همه کودکان مبتلا به سرگیجه ضروری نیست و بر اساس علائم و نظر پزشک انجام میشود.
آیا برای سرگیجه کودک MRI لازم است؟
یکی از نگرانیهای رایج والدین این است که آیا هر کودکی که سرگیجه دارد باید MRI مغز انجام دهد. در جواب این سوال باید بدانید سرگیجه بهتنهایی معمولاً به این معنی نیست که کودک به MRI نیاز دارد.
اگر شرح حال و معاینه، علت شایع و کمخطر را مطرح کنند و علامت هشدار خاصی وجود نداشته باشد، ممکن است پزشک ابتدا بدون تصویربرداری کودک را پیگیری کند.
MRI بیشتر زمانی مطرح میشود که علائم غیرمعمول باشند، بهطور مداوم ادامه پیدا کنند، معاینه عصبی غیرطبیعی باشد یا علائم دیگری وجود داشته باشد که نیاز به بررسی دقیقتر مغز و اعصاب را مطرح کند.
برای مثال، ضعف یا بیحسی یک طرف بدن، دوبینی، اختلال واضح در راه رفتن، تغییر سطح هوشیاری یا سردردهای غیرمعمول و شدید میتوانند اهمیت بیشتری داشته باشند.
بنابراین تصمیم درباره MRI باید بر اساس شرایط هر کودک گرفته شود، نه صرفاً وجود کلمه «سرگیجه».
درمان سرگیجه در کودکان چگونه انجام میشود؟
درمان سرگیجه به علت آن بستگی دارد و یک داروی مشخص برای تمام کودکان وجود ندارد. در بسیاری از موارد، وقتی علت اصلی درمان شود یا عامل ایجادکننده برطرف شود، سرگیجه نیز کاهش پیدا میکند.
درمان سرگیجه ناشی از میگرن
اگر مشخص شود سرگیجه کودک با میگرن ارتباط دارد، درمان معمولاً فقط به مصرف داروی ضدسرگیجه محدود نمیشود.
پزشک ممکن است روی عواملی مانند خواب کافی، مصرف منظم مایعات، وعدههای غذایی منظم، فعالیت بدنی مناسب و شناسایی عوامل محرک تمرکز کند.
اگر حملات شدید یا مکرر باشند، ممکن است بر اساس شرایط کودک داروهای مناسب برای کنترل حملات یا پیشگیری از آنها تجویز شود.
مهم است که داروهای مربوط به میگرن بدون نظر پزشک برای کودک شروع نشوند، زیرا انتخاب دارو و مقدار مصرف آن به سن، وزن و شرایط کودک بستگی دارد.
درمان سرگیجه ناشی از عفونت
اگر سرگیجه به دنبال یک عفونت ایجاد شده باشد، درمان به نوع و محل عفونت بستگی دارد. گاهی با برطرف شدن عفونت، سرگیجه نیز بهتدریج برطرف میشود. در موارد خاص ممکن است درمان دارویی یا اقدامات دیگری لازم باشد.
بنابراین استفاده خودسرانه از آنتیبیوتیک یا قطره گوش برای درمان سرگیجه توصیه نمیشود؛ زیرا همه عفونتهای گوش با آنتیبیوتیک درمان نمیشوند و بعضی قطرهها نیز در شرایط خاص نباید استفاده شوند.
درمان سرگیجه پس از ضربه به سر
اگر کودک پس از ضربه به سر دچار سرگیجه شده باشد، پزشک ابتدا شدت ضربه و سایر علائم را بررسی میکند.
در بسیاری از موارد، سرگیجه میتواند بخشی از علائم پس از ضربه مغزی یا concussion باشد و با گذشت زمان بهتر شود. با این حال، میزان فعالیت کودک و زمان بازگشت به مدرسه، ورزش و فعالیتهای روزانه باید متناسب با شرایط او تعیین شود.
اگر بعد از ضربه، علائم شدیدتر شوند یا نشانههای جدیدی ایجاد شود، ارزیابی مجدد ضروری است.
درمان اختلالات گوش داخلی
اگر علت سرگیجه یک مشکل مشخص در گوش داخلی باشد، درمان بر اساس همان بیماری انجام میشود. ممکن است پزشک علاوه بر درمان علت اصلی، در صورت نیاز توانبخشی تعادل را نیز توصیه کند.
توانبخشی دهلیزی مجموعهای از تمرینهای هدفمند است که به مغز و بدن کمک میکند بهتر با اختلال سیستم تعادل سازگار شوند. این تمرینها باید متناسب با سن کودک و علت مشکل طراحی شوند.
دارو برای سرگیجه کودکان
بعضی داروها میتوانند در شرایط خاص برای کاهش سرگیجه یا تهوع استفاده شوند، اما مصرف خودسرانه دارو در کودکان توصیه نمیشود.
بسیاری از داروهای ضدسرگیجه میتوانند باعث خوابآلودگی شوند و بعضی از آنها نیز برای همه سنین مناسب نیستند. بنابراین اینکه یک دارو برای بزرگسال مبتلا به سرگیجه مفید بوده، به این معنی نیست که همان دارو را میتوان برای کودک نیز استفاده کرد.
پزشک بر اساس سن، وزن، علت سرگیجه و شدت علائم تصمیم میگیرد که آیا دارو لازم است یا خیر.
آیا سرگیجه کودکان خودبهخود خوب میشود؟
در بعضی موارد بله. برای مثال، سرگیجهای که به دنبال یک عفونت یا یک بیماری موقتی ایجاد شده است ممکن است پس از برطرف شدن عامل اصلی، خودبهخود کاهش پیدا کند.
اما تکرار شدن سرگیجه نباید نادیده گرفته شود. اگر حملات مرتب اتفاق میافتند یا روی مدرسه، بازی، ورزش و فعالیتهای روزانه کودک تأثیر گذاشتهاند، بهتر است علت آن مشخص شود.
در برخی کودکان نیز سرگیجههای دورهای ممکن است با میگرن ارتباط داشته باشند و در طول زمان الگوی علائم تغییر کند.
وظیفه والدین هنگام ایجاد سرگیجه در کودکان
وقتی کودک دچار سرگیجه میشود، بهتر است ابتدا در یک محل امن بنشیند یا دراز بکشد تا احتمال افتادن و آسیبدیدگی کاهش پیدا کند.
اگر کودک هوشیار است و مشکل بلع ندارد، میتوان به او مایعات داد؛ بهخصوص اگر احتمال کمآبی وجود داشته باشد.
همچنین بهتر است والدین زمان شروع حمله، مدت آن و علائم همراه را یادداشت کنند. برای مثال، اینکه سرگیجه بعد از بلند شدن ایجاد شده یا هنگام حرکت سر، آیا همراه با سردرد بوده یا خیر و آیا کاهش شنوایی یا وزوز گوش نیز وجود داشته است.
این اطلاعات میتواند برای پزشک بسیار مفید باشد و گاهی به تشخیص علت سرگیجه کمک زیادی میکند.
چه زمانی سرگیجه در کودکان جدی است؟
در بیشتر موارد، سرگیجه کودکان ناشی از مشکلات قابلکنترل است و علت خطرناکی ندارد. با این حال، بعضی علائم همراه میتوانند نشان دهند که کودک به ارزیابی سریع پزشکی نیاز دارد.
اگر سرگیجه ناگهانی و شدید باشد یا همراه با علائمی مانند بیهوشی، تشنج، ضعف یا بیحسی دست و پا، اختلال در صحبت کردن، دوبینی، گیجی شدید یا مشکل واضح در راه رفتن ایجاد شود، بهتر است کودک سریع ارزیابی پزشکی شود.
همچنین اگر سرگیجه بعد از ضربه به سر ایجاد شده و همراه با استفراغ مکرر، خوابآلودگی غیرطبیعی، سردرد شدید یا تغییر رفتار کودک باشد، نباید آن را صرفاً یک سرگیجه ساده در نظر گرفت.
سرگیجه همراه با کاهش شنوایی
اگر کودک همزمان با سرگیجه دچار کاهش شنوایی، وزوز گوش یا احساس پری گوش شود، بررسی گوش و سیستم شنوایی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
این علائم میتوانند در بعضی بیماریهای گوش داخلی دیده شوند و پزشک ممکن است علاوه بر معاینه گوش، تست شنوایی و در صورت نیاز آزمایشهای مربوط به تعادل را درخواست کند.
البته وجود این علائم بهتنهایی به معنی وجود یک بیماری جدی نیست، اما بهتر است علت آن مشخص شود.
سرگیجه و سردرد در کودکان
سرگیجه همراه با سردرد، بهخصوص اگر به صورت دورهای تکرار شود، میتواند با میگرن ارتباط داشته باشد.
در برخی کودکان، سرگیجه حتی ممکن است از سردرد برجستهتر باشد. ممکن است کودک در زمان حمله دچار تهوع، حساسیت به نور یا صدا و احساس عدم تعادل شود.
اگر این حملات تکرار میشوند، ثبت زمان و مدت حمله، عوامل احتمالی شروعکننده و علائم همراه میتواند به پزشک در تشخیص کمک کند.
ارتباط سرگیجه در کودکان با مشکلات گوش
بله، اما همه سرگیجههای کودکان ناشی از گوش نیستند. گوش داخلی علاوه بر شنوایی، نقش مهمی در حفظ تعادل دارد. بخشی از گوش داخلی که وظیفه حفظ تعادل را بر عهده دارد، اطلاعات مربوط به حرکت سر و وضعیت بدن را به مغز منتقل میکند.
اگر این سیستم دچار مشکل شود، کودک ممکن است احساس چرخش، عدم تعادل یا سرگیجه داشته باشد.
از طرف دیگر، بیماریهایی مانند میگرن، کمآبی بدن، افت فشار، ضربه به سر و بعضی مشکلات عصبی نیز میتوانند باعث علائمی شبیه سرگیجه شوند. به همین دلیل، تشخیص علت فقط بر اساس احساس کودک امکانپذیر نیست.
آیا سرگیجه در کودکان قابل درمان است؟
در بسیاری از موارد، بله. نکته مهم این است که درمان سرگیجه به علت آن بستگی دارد. اگر علت کمآبی باشد، اصلاح کمآبی میتواند مشکل را برطرف کند. اگر سرگیجه مربوط به میگرن باشد، کنترل میگرن اهمیت دارد و اگر اختلال سیستم تعادل یا گوش داخلی عامل آن باشد، درمان بر اساس همان مشکل انجام میشود.
برخی کودکان نیز ممکن است بدون نیاز به درمان طولانیمدت، با گذشت زمان بهبود پیدا کنند. بنابراین نمیتوان یک روش درمانی ثابت برای همه کودکان در نظر گرفت.
احتمال تکرار سرگیجه در کودکان
احتمال تکرار سرگیجه به علت آن بستگی دارد. برای مثال، برخی اختلالات مرتبط با میگرن میتوانند به صورت حملهای ایجاد شوند و بعد از مدتی دوباره تکرار شوند. در مقابل، سرگیجهای که به دنبال یک بیماری موقتی ایجاد شده ممکن است پس از برطرف شدن عامل اصلی دیگر تکرار نشود.
اگر حملات تکرار میشوند، بهتر است والدین زمان شروع، مدت و شرایط ایجاد هر حمله را یادداشت کنند. این اطلاعات میتواند الگوی مشخصی را نشان دهد و تشخیص را برای پزشک آسانتر کند.
تاثیر افزایش سن در سرگیجه
در بعضی کودکان، سرگیجه ممکن است با گذشت زمان کمتر شود یا دفعات بروز آن کاهش پیدا کند، اما این موضوع به علت سرگیجه بستگی دارد و نمیتوان آن را برای همه کودکان یکسان در نظر گرفت.
برای مثال، بعضی از اختلالات سرگیجهای دوران کودکی با میگرن ارتباط دارند و ممکن است الگوی علائم در سالهای بعد تغییر کند. در مقابل، اگر سرگیجه به دلیل یک مشکل در گوش داخلی، اختلال شنوایی یا بیماری دیگری ایجاد شده باشد، ممکن است تا زمان درمان علت اصلی ادامه پیدا کند.
بنابراین اگر سرگیجه کودک مرتب تکرار میشود، شدت آن افزایش پیدا کرده یا در مدرسه، ورزش، بازی و فعالیتهای روزمره او اختلال ایجاد میکند، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
جمعبندی
سرگیجه در کودکان یک علامت است و نه یک بیماری مشخص. به همین دلیل، برای درمان آن ابتدا باید علت اصلی مشخص شود. میگرن و اختلالات مرتبط با آن، مشکلات سیستم تعادل، برخی بیماریهای گوش، کمآبی بدن، افت فشار و ضربه به سر از جمله عواملی هستند که میتوانند باعث سرگیجه در کودکان شوند.
اگر سرگیجه فقط گاهی و برای مدت کوتاه اتفاق بیفتد و علامت دیگری همراه آن نباشد، ممکن است مشکل جدی وجود نداشته باشد. اما سرگیجههای مکرر، طولانی یا شدید، بهخصوص زمانی که با کاهش شنوایی، وزوز گوش، سردرد شدید، اختلال راه رفتن یا علائم عصبی همراه باشند، نیاز به بررسی دقیقتری دارند.
تشخیص معمولاً با شرح حال دقیق و معاینه کودک شروع میشود و در صورت نیاز، تست شنوایی، بررسی سیستم تعادل یا تصویربرداری انجام میشود. درمان نیز بر اساس علت انتخاب میشود و ممکن است از اصلاح کمآبی و تغییر سبک زندگی تا درمان بیماری زمینهای یا توانبخشی تعادل متفاوت باشد.
مهمترین نکته برای والدین این است که سرگیجه کودک را نه بیش از حد جدی و نگرانکننده تلقی کنند و نه بهطور کامل نادیده بگیرند. توجه به نحوه بروز سرگیجه، مدت آن و علائم همراه، اطلاعات ارزشمندی برای تشخیص علت در اختیار پزشک قرار میدهد.
پرسشهای متداول درباره سرگیجه در کودکان
خیر. گوش داخلی یکی از عوامل مهم در حفظ تعادل است، اما سرگیجه میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. میگرن، کمآبی، افت فشار، ضربه به سر و برخی بیماریهای دیگر نیز میتوانند باعث سرگیجه شوند.
خیر. هر کودکی که دچار سرگیجه میشود به MRI نیاز ندارد. پزشک ابتدا شرح حال و معاینه کودک را بررسی میکند و بر اساس یافتهها تصمیم میگیرد که آیا تصویربرداری لازم است یا خیر.
اگر سرگیجه به شکل معمول و بدون علائم نگرانکننده باشد و معاینه کودک طبیعی باشد، ممکن است MRI لازم نباشد. اما اگر سرگیجه مداوم یا غیرمعمول باشد، مرتب تکرار شود یا همراه با علائمی مانند اختلال واضح در راه رفتن، ضعف یا بیحسی، دوبینی، تغییر سطح هوشیاری یا سردردهای غیرمعمول باشد، ممکن است پزشک بررسیهای بیشتری از جمله MRI را در نظر بگیرد.
بنابراین تصمیم برای انجام MRI باید بر اساس شرایط هر کودک گرفته شود، نه صرفاً به دلیل وجود سرگیجه.
خیر. داروهای ضدسرگیجه و ضدتهوع باید با توجه به سن و شرایط کودک انتخاب شوند و مصرف خودسرانه آنها توصیه نمیشود.
استفراغ میتواند همراه سرگیجه، بهخصوص سرگیجه ناشی از اختلالات تعادل یا میگرن، ایجاد شود و لزوماً نشانه بیماری خطرناک نیست. اما اگر استفراغ شدید یا مکرر باشد، کودک نتواند مایعات مصرف کند یا همراه با علائم هشدار دیگری باشد، باید توسط پزشک ارزیابی شود.
سرگیجه میتواند یکی از علائم پس از ضربه به سر باشد، اما نباید هر سرگیجهای بعد از ضربه را بیاهمیت دانست. اگر علائم شدید باشند، بدتر شوند یا با تغییر سطح هوشیاری، استفراغ مکرر، تشنج، ضعف اندامها یا سردرد شدید همراه شوند، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
این موضوع به علائم کودک بستگی دارد. اگر سرگیجه همراه با کاهش شنوایی، وزوز گوش یا علائم مربوط به گوش باشد، ارزیابی توسط متخصص گوش، حلق و بینی میتواند مناسب باشد. اگر علائم عصبی، سردردهای پیچیده یا یافتههای غیرطبیعی در معاینه وجود داشته باشد، ممکن است ارزیابی توسط متخصص مغز و اعصاب کودکان نیز لازم شود.
در بعضی موارد، بررسی کودک به صورت مشترک توسط متخصصان مختلف انجام میشود.
مشاوره آنلاین، مستقیم با دکتر سعیدی
از طریق تلگرام سوال بپرسید و در صورت تمایل، مدارک خود را برای ارزیابی دقیقتر ارسال کنید.
مشاوره رایگان در تلگرام
سلام. خسته نباشید. پسرم چند وقتیه همراه با سرگیجه گاهی حالت تهوع هم پیدا میکنه، ولی سردرد نداره. آیا میگرن در کودکان میتونه بدون سردرد هم خودش رو نشون بده؟
سلام، سلامت باشید. در کودکان و نوجوانان میگرن میتواند گاهی بدون سردرد و بیشتر به شکل سرگیجه، تهوع یا اختلال تعادل بروز کند و به آن میگرن وستیبولار یا برخی انواع سندرمهای دورهای مرتبط با میگرن گفته میشود. با این حال، سرگیجه و تهوع علل دیگری هم دارند و صرفاً از روی این علائم نمیتوان تشخیص میگرن داد؛ بهتر است فرزندتان معاینه شود تا علت مشخص گردد.